دیگر این پنجره بگشای

صفحه اصلی

azizi61 — Thu, 20 Jan 2011 20:29:18 GMT

تداخل منافع و فقر مدارا در جنبش كنوني

جنبش كنوني مردم ايران را، چه از موضع وحدت تاكتيكي و چه به مصلحت حركت، در مقياس نوعي تحول خواهي تعريف كنيم، نمي توان لايه هاي پيش رونده‌اي را در آن نديد كه افق‌هايش بسيار پردامنه‌تر از مواضع رسمي است. در عين حال به همين نسبت كه افق‌هاي ترسيمي گروه‌هاي مختلف و گرايشات متنوعي كه به اين جنبش چشم دوخته‌اند متفاوت است، منافع متفاوتي نيز بر اين شرايط مترتب است. با اينهمه به نظر مي‌رسد بازار تحميل بارهايي كه ممكن است كمر اين جنبش را از موضع تشتت بشكند نيز داغ بوده است. اگرچه هنوز سرانجامي كه كساني بخواهند فرصت سهم‌خواهي خود را پيش بكشند در برابر اين حركت تاريخي قرار نگرفته‌است، اما پاره‌اي از نيروهاي همراه اين جنبش في‌الحال در مسير خط كشي و در غلتيدن به بازي قديمي خودي و غير‌خودي قرار گرفته اند. نبش قبر اختلافات رنگي و عقيدتي ...

"تراختور" ؛ كانون وحدت آذربايجان

بسيار شنيده‌ايم كه در دنياي امروز، ورزش به طور عام و فوتبال به طور خاص به يك صنعت بزرگ تبديل شده‌اند. صنعتي كه اگر بعد تجاري – مالي را نيز بر آن بيفزاييم، باز هم مقصود را مراد كرده‌ايم. اين مهم در كشور ما كه نه تنها بار سياسي كه به شدت بار ايدئولوژيك هم بر آن افزوده مي شود، پيچيده تر و گاهي مشمئز كننده نيز مي‌شود. سعيدلو – رييس كنوني سازمان ورزش جمهوري اسلامي – سه سال پيش در يك برنامه زنده تلويزيوني، در پاسخ به پرسش مجري برنامه كه از واگذار كردن دو باشگاه بزرگ پرسپوليس و استقلال پرسيده بود، اينچنين گفت: " اين دو باشگاه پتانسيل هاي ...

اتحاد مبارزاتی؛ نه یک کلمه کمتر نه یک کلمه بیشتر

از آغاز جنبش کنونی مردم ایران و درست در لحظاتی که بیش از همه وقت وحدت مبارزاتی مورد نیاز جنبش کنونی بود، تا امروز که شکل عمومی جنبش به سمت فرسایشی کردن مبارزه و عمیق تر کردن پایه های عمل اجتماعی حرکت کرده است، پاره ای از گروه های و نیروهای منفرد اجتماعی- سیاسی سعی در پیدا کردن قراینی داشته اند تا به زعم خود با خالص تر کردن عیار جنبش، حرکت و در نتیجه اهداف رادیکال تری را برای خود و جنبش ترسیم کنند. این افراد هر آن بر آن بوده اند تا از دل سخنان کسانی از محوران اصلی جنبش ...

گمراهی پتراس و کج راهی دیگران

" هنگامی که نویسندگان سوسیالیست، این نقش جهانی- تاریخی را به پرولتاریا نسبت می دهند به هیچ وجه، بدان سبب نیست که این طبقه را در حکم خدا می دانند؛ کاملن برعکس، پرولتاریا از آن رو می تواند و باید به ناگزیر خود را آزاد کند که در پرولتاریای کاملن رشد یافته، انسانیت به تمامی و حتا ظاهر انسانیت، عملن به اوج انتزاع می رسد و اوضاع زندگی پرولتاریا نقطه ی اوج تمام جنبه های غیر انسانی زندگی در جامعه ی کنونی است..." ( مارکس، خانواده ی مقدس)

نوشتار پیش روی را با نقل قولی از "مارکس" آغاز نموده ام که اگر آن را به جمله ای ...

جنبشی که ره ناپیموده ای را پیمود

انتخابات اخیر بیش از آنکه چالش میان دو گزینه ی انتخاباتی باشد، چالش میان مردم و قدرت، خوانش عمومی زوال ایدئولوژی حاکم و ترسیم خطوط و مسیر پیش روی جامعه و مردم بود. در اینجا نمی خواهم بدبینی کسی را بر این مدار برانگیزم که تا پیش از این انتخابات، چنان فضایی بر ذهن و زبان مردم جاری نبود، بلکه مدعی این مهم هستم که انتخابات مجالی بود تا ذهن و عمل همزمان درگیر واقعیت شوند. مجالی که بیش از پیش، اقبال ما به مشارکتی آنچنان در انتخابات، تا پایمردی بر آن حضور گویا و ناگزیر را توجیه و تبیین می کند. در اینجا برآنم تا بر پایه ی تحلیل های ...

غباری که تاریخ را به جغرافیا گره زده است

۱- غباری دامن گستر از هر سو هجوم آورده است. فلاکت غبارین به کودتایی شرمگین، رسالت هوا را ساقط کرده است. چه ناجوانمردانه این هوا،دل را به سو سوی مهر و ماه در پس پندار واقع شده دل خوش می کند و دلتنگ حضور "امید"ی که نمی دانم در کدام فصل ِ سال سی و چند پس از کودتا؛ از کدام جغرافیا می سرود: "غبارآلوده مهر و ماه". تردید اما ندارم، آن قلب واقع در دل کلام، هرگز برای او اینچنین در هم آغوشی صورت و مفهوم رخ نمون...

انتخابات؛ راه حل مشکلات جامعه بی الگو

این روزها جو سیاسی جامعه ی ایران در حوزه ی رسمی سیاسی (ساحت مستقر نظم موجود) و به تبع آن در میان کنشگران سیاسی، معطوف به انتخابات آینده ی ریاست جمهوری است. انتخاباتی که به نظر می رسد، همچون نه دوره ی پیشین، برخوردار از اهمیت فوق العاده ای!! توصیف شده است. در چنین شرایطی، شکل صف بندی های موجود در درون بازی و نحوه ی رفتارها، حتا برای کنشگران ِ حاشیه ای جذاب و در پاره ای اوقات ...

به بهانه‌ي هر روز مرگي و هنوز سكوت

زندان‌هاي اين سرزمين نوروز را حتا، بر آزادي ميزبان مي‌شود و باور را بر بي‌بهانه‌گي نهاده است. مرگ در آن بيغوله‌ي رسوا چون نه چندان دور، عادت مي‌شود و همين روزها نيز... .

اينجا شايد زندان؛

"قلب سالم را زالو تجويز مي‌كنند

تا سرخوش و دلشاد

همچون قناري مستي

به شيرين‌ترين ترانه‌ي جانت نغمه سر دهي

تا آستان مرگ.

كه ميداني،امنيت بلال شيرين دانه‌ايست

كه در قفس به نسيم مي‌رسد.

تا استوار پاسدارخانه

برگ امان در كفت نهد

وقوطي مسكن‌ها را در جيب روپوشت.

يكي صبح،يكي شب

با عشق"*

باري اما؛

"شب ِ خسته از پناه شمشادها مي‌گذرد ادامه در...

توهم شبح کمونیسم بر سر سرمایه داری

بیش از 160سال پیش کارل مارکس و فردریک انگلس در بیانیه ی معروف و ماندگار کمونیست، آغاز سخن را به اشاراتی صورت بستندکه جدای از ظرافت و زیبایی لفظ و نوشتار، همچنان تکیه گاه گاه پردازی های پاره ای نیروهای چپ و سوسیالیست قرار می گیرد.

آغازی با اشاره به سایه اندازی شبح( بختک) کمونیسم بر سراسر اروپا.

مارکس و در کنار وی انگلس، اگر چه نه واضعان سوسیالیسم و خالقان پردازش اینچنین انسانی بودند، اما بی شک، بی بدیل ترین کوشش ها در افشای واقعیت استثمار نوین در شکل سرمایه داری را با درک کلیت واقع، طرح و به عرصه ی تاریخ مبارزه، عمل و نظر سیاسی- فکری عرضه نمودند. این کوشش را به ویژه در"مقدمه ای بر نقد اقتصاد سیاسی ( گروندریسه)" و " نقد اقتصاد سیاسی(کاپیتال)" از مارکس به دقت علمی و تبیین می توان مشاهده کرد. چندان ...

ضرورت های توجه روشمند به جنبش های مدنی

آنچه در پی می آید، در حقیقت مدخلی است بر یک موضوع مهم که بواسطه ی مدخلیتش، موجز و مختصر شده است که سعی خواهیم کرد در آینده،سیر مباحث آن را گسترش دهیم.

اگرچه صف بندی و موضع گیری ِ خاصی که بر معیار انسان استوار باشد و جهت نیل به آرمان شهری انسانی، روش و مشی خود را رادیکال قرار داده است(چه معتقد است درک ریشه و اساس یک حرکت انسانی به سمت تامین و رفع نیازهای انسان که ریشه ای جز خود به مفهوم کلی اش ندارد، الزامیست که رادیکالیسم در روش و مشی را به وی تحمیل می کند) بزرگ تر و گشاده تر از جامعه ی مدنی را افق و هدف خود می داند که آن را "جامعه انسانی" می خواند، اما شک نیست که اهداف آرمانی همواره تراز حرکت و نه نقطه ی اتصال به واقعیت موجودیست که از کمترین وجوه انطباق ...

تشخیص درست آقای ازغدی

جنبشی بمثابه ایدز: متنی که در آغاز این نوشتار آمد،بخش هایی از سخنان ِ حکیمانه "استاد رحیم پور ازغدی،حسن" نماینده رهبر جمهوری اسلامی در شورای عالی انقلاب فرهنگی و استاد مسلم رادیو – تلویزیون دولتی ایران است که از فیلم فرمایشات ایشان پیاده و نقل شده است.

اگر اشتباه نکرده باشم،حدودن 2 سال پیش نیز،در چنین روزهایی بود که تلویزیون جمهوری اسلامی در پی پخش کم سابقه و گزینشی مدافعات ...

تکرار عصیان "دوبوار"

"ویلیام فالکنر"- نویسنده شهیر آمریکایی- در تخلیص و تصریح فلسفه ی پوچی "آلبر کامو" می نویسد:"کامو می گفت: تنها نقش واقعی انسانی که در جهانی پوچ زاده شده است، زیستن، آگاه شدن از زندگانی خویش، عصیان خویش و آزادی خویش است".

هم از اینروست اگر در نخستین برآمد مثبت اندیشی خود - در طاعون – عصیان انسان را در تبلور اجتماعی اش آنچنان تبیین می کند که در لابیرنت تنهایی اش، جز با رهایی جمع و فراشد عام از ...

سخني با دانشجويان سوسياليست ذيل جمع بندي۱۶ آذر

"دانشجويان سوسياليست دانشگاههاي ايران"طي بيانيه اي كه۳۰ آذر و با عنوان "جمع بندي درس هاي ۱۶ آذر ۸۷ " منتشر كردند، نكاتي را متذكر شدند كه در هر بخش نيازمند دقتي تازه و ديگر گونه است، با اينهمه بطور كلي نكاتي هست كه خطاب به اين جمع از رفقا مطرح مي كنم.

بي ترديد فراز و فرودهاي جنبش چپ ايران طي بيش از ۶۰ سال اخير ، نمي تواند موضوع نقد و شناخت ما نيروهاي چپ امروز قرار نگيرد. اما نگاه به گذشته و نقد قدم هاي ِ طي شده با چه هدفي صورت مي گيرد؟

صورت غلبه بر نظم

هميشه پرسش از نظم و تبيين آن در تصوير مات از شكل يا محتوا، مداخله ي مستقيم ذهن دركنش پذيري ِ واقعيات ِ عارض و متعارض بوده است . نظم؛ صورت آنچه در جلوه است، نيست. در همين حال، اندروني محتوا نيز تعريف نمي شود. با اينهمه تعريف پذيري نظم، مفهوم پردازي آن را ايجاب مي كند. بويژه اينكه بسياري از موضعي در برابر اين مفهوم خود را تعريف مي كنند.

نظم، شكار ِ محتوا از زبان شكل اما بيرون از خود محتوا و شكل است. در حقيقت نظم با تصلب ِ ارگانيسم ِ واكنش ِ مقابل معني پيدا مي كند. بنابراين هرچه مقاومت در برابر صورت ِ عارض شديدتر باشد، ...

جامعه شناسی اقتصادی یا ریخت شناسی ِ اجتماعی

پاره ای از اقتصاد دانان، مارکس را در جلد اول سرمایه و تبیین ِ نظریه ارزش خود، آنجایی که فراتر از "دیوید ریکاردو" که تنها جنبه ی کمی ِ شرایط تولیدی، ارزش مبادله ای و قیمت را مد نظر قرار داده بود، به جنبه کیفی این روابط نیز نظر دارد تا خصلت ِ طبقاتی و اجتماعی آن را تشریح کند، صاحب تئوری "جامعه شناسی اقتصادی" می دانند تا تئوری تحلیل ِ اقتصادی. این دیدگاه در مورد مارکس، البته خالی از واقعیت...

تکامل تکنولوژیک سوژه زدایی دموکراتیک

نگارنده در جایی مدعی شده است: "لیبرال ها همیشه از خطر گسترش تاثیر دموکراسی بر حوزه های خصوصی ترسیده اند و بر این اساس به دنبال آن بوده اند تا به زعم خویش به "ایمن سازی دموکراسی" بپردازند"*. شکل کامل این سخن چنین است که لیبرال ها از خطر تاثیر دموکراسی بر منافع خصوصی ترسیده اند و بر این اساس به ایمن سازی دموکراسی پرداخته اند. منافع خصوصی در جهان ِ پرداخته ی لیبرال ها مبتنی بر مالکیت خصوصی بر ابزارها و....

معنای سکوت

علم* سکوت، حیث خیالی ِ عمل مثبت و کنش ذهنی معطوف به آرامش است.سکوت در لغت دم فروبستن است. غالب بر دو امر مسلم؛ یکی سکوت در زبان عامه، دیگری سکوت در خواص مغرور. ربط اول به ادب است و دوم به مصلحت.

علم سکوت ، رهش درونی فهمشگر ِ بی عمل است. حیث منفعل ِ روشنفکرانه ای که همیشه عمل را معلول ِ خشونت زمان می کند تا در تن ذهن انقلاب و در خود عمل کند.

سکوت به معنای اول سکوت است و در معنای دوم سکون، بل که رخوت. طنز بی مقدار ِ ...

مدخلی بر سولیپیسیسم*

همه ما در کودکی "برکلی" بودن را تجربه کرده ایم. این تجربه اگرچه به واسطه ی نقص هستی واقع ثبت نشده اند، اما مخرج مشترک همه ی آن تجارب را "برکلی" یک جا و کامل آورده است. "من، تنها من هستم."

"سولیپیسیسم" ( Solipisism)، هستی محدود نیست. محدودیت هستی است. تجرید ِ بی واسطه در هواست. شکی در ساحت این حدس فلسفی ورود ندارد. پرتره ی بی خلاف و بی تردیدی که تنها امکان ِ تشکیک در مشخص خود را زایش معنا می داند. معنا بی واسطه خود ذهن است و ذهن قالب هرآنچه اندیشیده و درک می شود. ذهن همه ی آن چیزی که درک می شود ...

آنسوی مذهب در عرصه عمومی*

اواخر قرن بیستم و در واقع پس از فروپاشی شوروی کمونیستی- که ظاهرن نمود برجسته سوسیالیزم بود و فروریختن پایه های ایدئولوﮊیک آن را مترادف با فروپاشی سوسیالیسم تعریف کرده اند- تز معروف "پایان تاریخ" فرانسیس فوکویاما مطرح شد.تئوری انحصار طلبانه ای که حکایت از مساعد شدن زمینه های جهانی ایمان به توحید تئوری سرمایه داری داشت .براساس این تز،لیبرال دموکراسی کاپیتالیستی پیروزمندانه بر فراز همه مدل ها و قالب های مطرح سیاسی ایستاد و تاریخ تنازعات اجتماعی برای نیل به یک الگوی کم نقص حکومتی عملن به پایان رسیده بود.این تئوری فوکویاما در بستری مطرح می شد که ...

تحديدها بر آزادي مثبت

آزادي در مفهوم محض و كامل خود با لحاظ كردن حريم ديگران اعم از مفهوم آزادي مثبت و آزادي منفي تعريف شده است ، اين هر دو شق آزادي نيز خود عرصه تعاريف و تشريح قرار گرفته اند .

۱- عمومن آزادي را در وجود امكان و شرايط برخورداري از هر عقيده و مرامي تشريح كرده اند . بر اين اساس ، هر فرد در جامعه انساني داراي امكان پيگيري ، تحقيق ، ايمان و باور را به اختيار خود داراست . پس چنين فردي اين حق را مبتني بر آزادي مثبت داراست كه اراده و حمايت اجتماعي از ايدوئولوژي و مرام خاصي را ناديده گرفته، خود ترجيح خویش را تميز دهد . مشخصن بواسطه ي ترجيح فردي...

درس هاي دموكراسي نمايي در پاكستان

خروج "پرويز مشرف" ژنرال بلند پايه و ديكتاتور نظامي پاكستان از قدرت در حالي صورت گرفت كه شكل خروج وي، گرچه بي تاثير پاره اي مناسبات ِ پشت پرده سياسي- ديپلماتيك نبود، اما از حيث لطايف سياسي جالب توجه مي نمود. اگر "ضياء الحق" در جايگاه ديكتاتوري نظامي جز با رداي مرگ، پلكان بالا رفته قدرت را پايين نيامد، اين بار اما پرويز مشرف نه از راه خشونت و قهر، كه ظاهرن به واسطه قدرت دموكراسي!! و از راه پذيرش معادلات قدرت در جهان جديد، مجبور به پذيرش خروج از قدرت شد.

اين رويداد در شرايطي شكل گرفت كه بسياري را باور بر اين شد كه دموكراسي در پاكستان ...

آزادی و خیانت به آزادی

اخيرا نشر ماهي اقدام به انتشار همزمان چهار اثر مهم از« آيزيا برلين» فيلسوف بزرگ ليبرال نموده است كه بي گمان پس از انتشار ترجمه جديد« سرمايه »ی كارل ماركس ، از سوي نشر آگه از مهم ترين اتفاقات عرصه كتاب و نشر بوده است .

ترجمه«كارل ماركس»^**،«مجوس شمال» ، « ريشه هاي رمانتيسم» ، و « آزادي و خيانت به آزادي » ، كه در اين مجال به آن مي پردازيم ، چهار اثري است كه از برلين به زينت طبع آراسته شده است .

اگر چه همواره قلم برلين را سنگين و براي كساني كه با زبان فلسفه ، نيز قلم برلين آشنايي چنداني ندارند ، بدفهم توصيف كرده اند ، اما ترجمه خوب ...

تداخل منافع و فقر مدارا در جنبش كنوني*

azizi61 — Fri, 30 Oct 2009 01:07:18 GMT

منبع: http://azizi61.blogfa.com

بخش قابل توجهي از اين جبهه‌گيري‌هاي مضر و تكراري به ظرف فكري و شكل ذهني ما ايراني‌ها برمي‌گردد. واقعيت تاريخي ما گريزان بودن از نقد و صورت نبستن مدارا در ميان عموم جامعه بويژه و با تاسف در ميان نخبه‌گان و مدعيان روشنفكري ايراني را نشان مي‌دهد. اگرچه بسياري را باور بر اين است كه مدارا و تساهل، پايه‌هاي روحي و رفتاري سكولاريسم بوده‌ است، اما شكي نيست كه اين دو مهم در بازه‌اي گسترده‌تر، به همه‌ي حوزه‌هاي مدرنيته برمي‌گردد. اينجاست كه حتا كساني كه به عنوان مورد مناقشه‌ي "روشنفكران ديني" خود را متصف مي كنند - و درصد بسياري از ايشان با ماهيت سكولاريسم مشكل دارند- ، بر اساس جنبه‌هاي ديگري از مدرنيته كه خود را تعريف كرده‌اند نيز مكلف به مدارا خواهند بود. اين قوت گريز از نقد و در كنار آن بري بودن از مدارا در ميان تمامي گروه‌هاي فكري و عقيدتي امروز ايران همچون گذشته بل كه در مورادي نگران كننده‌تر وجود دارد. هم از اين روست كه وقتي حوزه‌هاي نظري برآمده از جنبش كنوني را ورق مي‌زني، ولو آنكه نگارنده در روند خود همچنان درگير شعارهاي متناقض و حاكي از دودلي و تذبذب نظري – عملي بوده باشد، وقتي به اين جملات برمي‌خوري حظ و افسوسي همزمان بر ذائقه‌ات مي نشيند، آنجايي كه ميرحسين موسوي در بيانيه يازدهم خود مي نويسد:

"مردم ما اینک با پوست و گوشت و استخوان خود دریافته‌اند که تنها راه همزیستی مسالمت‌آمیز سلیقه ها و گرایش‌ها، و اقشار، اقوام، مذاهب و ادیان گوناگونی که در این سرزمین پهناور زندگی می‌کنند اذعان به وجود تنوع و تعدد شیوه‌های زندگی و اجتماع بر کانون آن هویت دیرینه‌ ای است که آنان را به یکدیگر پیوند می‌زند، اگرچه فهم‌های ضعیف و باژگونه از دین هضم نکنند که این اذعان نه بدان معناست که اسلام ناب دین حق و آئین خاتم و صراط مستقیم نیست، بلکه یعنی اجباری در دین وجود ندارد، به درستی که راه از بیراهه بیان شده است. لا اکراه فی الدین قد تبین الرشد من الغی."

صرف بيان اين جملات از سوي كسي كه در قاموس جمهوري اسلامي پرورده شده است و نه حتا باور بدان، وظيفه‌ي كساني كه همه‌ي عمر از موضع منتقد يك‌طرفه فقط تاخته‌اند و نيش زده‌اند، بل كساني از ايشان كه پاي در زمين و سرزمين دموكرات غرب دارند و نفس از چنان فضايي مي گيرند – چه، مي دانيم چنان زمين و سرزميني ولو بهشت زميني هم نباشد تا سال‌هاي بسيار ديگر تصوير آينده‌ي اميد جامعه ما خواهد بود- را سنگين‌تر مي‌كند. ايمان و باور به تكثر و تعدد زمينه‌هاي فكري و ايدئولوژيك، پيش شرط واقعي صداقت هر مدعاي دموكرات و آزاديخواهانه‌ايست.

جالبتر از همه‌ي اين ها كه ظرافت‌هاي گرايشي و نظري هستند، بنابراين مستلزم دقت و تعقيب در مواضع و نمودهاي افراد و گروه‌هاست، بروزهاي عيني و ملموسي‌است كه در فضاي رسانه‌اي گروه‌هاي مختلف شاهد بوده‌ايم. يعني اگر همه‌ي ما از تفكيك جنبش به سليقه‌هاي گوناگون در زبان كسي چون "عطاء الله مهاجراني" وقتي مي‌گويد: "سبزی مورد نظر دوستان سرخی می زد و گاه سرخ سرخ بود. آنان جنبش سبز را مرحله ای و مقدمه ای برای انقلابی تازه تلقی می کردند که در یک کلام بساط جمهوری اسلامی را بر خواهد چید. از دید آنان آقایان موسوی و کروبی و خاتمی هم رهبران مرحله ای هستند و ملت ایران از آنان گذر خواهد کرد. این سخن تازه ای نبوده و نیست. سی سال است که مجاهدین خلق و سلطنت طلبان بر همین موضع پای فشرده اند. در واقع آنان سرخند. " و بويژه چون در حوزه‌ي نظري اصلاح طلبان قرار مي گيرد و خطرناك‌تر نيز هست، گله و انتقاد مي‌كنيم، انصاف ايجاب مي نمايد حق و سهم خود را نيز حد بزنيم و جايگاه خود را نيز در اين طبايع مدارا گريز بسنجيم و بشناسيم. بسيار ديده‌ايم گروهي كه از استبداد موجود مي‌نالد و راهي و باغ سبزي كه خود نشان مي‌دهد را خوش آب و هواترين معرفي مي‌كند، تو گويي كمال آزادي و برابري را در كوله دارد، از ابتداي اين جنبش حتا يك تصوير از تظاهركننده‌اي كه تصويري از رهبران نمادين اين جنبش در داخل را در دست داشته باشد نشان نداده‌اند، بل كه خود را كه در سابقه توان تجميع 5هزار نفر در يكجا را ندارند، سنگ بناي جنبش و خيزش و گاهن انقلاب كنوني مي‌دانند. اين آفت از قضا بليه‌ي عام جريانات گونه‌گون اپوزيسيون ايراني است. چنين مواقعي است كه از آن شازده كوچولوي خفته در جبه‌ي هر ايراني مي‌ترسي و تماميت خواهي ِ نانوشته را بر جبين هر مرامنامه‌ي سياسي گروه‌هاي ايراني الصاق مي كني.

براستي امروز كه بيش از هر زمان در يك مبارزه مشترك شريك شده ايم و از ديگر سوي، بر خلاف رخداد57 كه عملن نوعي وحدت توده‌وار و مبهم شكل گرفته بود، اين‌بار موضع سلبي به همان اندازه موضع ايجابي وضوح و پيچيدگي دارد، تكيه دادن به طريق تفريق چه نفعي به خود و جنبش كنوني مي‌رساند؟ يك بار، كافيست يك بار مداقه‌اي در حق‌باوري مطلق خود داشته باشيم و باز هم يك بار به شكاكيت در خود و نسبي‌گرايي در اطراف باور پيدا كنيم.

فرصت كنوني صحنه‌ي تداخل منافع گرايشات گونه‌گون است، بياييم با توسعه‌ي و افزايش ظرف پذيرش غير و مدارا با يكديگر، اين منفعت را به تحقق نزديك‌تر كنيم.

ــــــــــ

*. پر واضح است که فقر مدارا در اینجا با اشاره به بخش هایی از نخبه گان و نیروهای موثر سیاسی - اجتماعی است و نه در بین مردم که با جنبش بی خشونت خودُ در حوزه های مهمی پیشرفت خود از حیث مدارا را ابراز کرده اند.

"تراختور"؛ كانون وحدت آذربايجان

azizi61 — Wed, 28 Oct 2009 11:13:18 GMT

منبع: http://azizi61.blogfa.com

پيش از ورود به عنوان مطلب، پيش كشيدن يك پرسش راه گشاست؛

براستي آيا چنين تعبيري كه در عنوان مطلب آمده است، نوعي به ابتذال كشيدن يك جنبش اصيل اجتماعي نيست؟

1. بسيار شنيده‌ايم كه در دنياي امروز، ورزش به طور عام و فوتبال به طور خاص به يك صنعت بزرگ تبديل شده‌اند. صنعتي كه اگر بعد تجاري – مالي را نيز بر آن بيفزاييم، باز هم مقصود را مراد كرده‌ايم. اين مهم در كشور ما كه نه تنها بار سياسي كه به شدت بار ايدئولوژيك هم بر آن افزوده مي شود، پيچيده تر و گاهي مشمئز كننده نيز مي‌شود. سعيدلو – رييس كنوني سازمان ورزش جمهوري اسلامي – سه سال پيش در يك برنامه زنده تلويزيوني، در پاسخ به پرسش مجري برنامه كه از واگذار كردن دو باشگاه بزرگ پرسپوليس و استقلال پرسيده بود، اينچنين گفت: " اين دو باشگاه پتانسيل هاي فرهنگي – اجتماعي و حتا سياسي زيادي دارند و دولت به راحتي از آن ها دست برنمي‌دارد." (نقل به مضمون)

اين پاسخ در حقيقت اعتراف بزرگي است. در واقع فوتبال به شكل ويژه اي نه تنها محل تقليل هيجانات گستره‌ي عمومي به امري مشخص و قابل كنترل و مديريت است، بل كه عرصه‌ي مهمي است جهت بهره‌برداري و سوء استفاده‌ي قدرت براي نيل به كنترل اجتماعي نامحسوس.

2. اين شكل نمادين تهييج و تخليه‌ي عمومي، در سال جاري فوتبال ايران ، با ورود تيم "تراكتورسازي تبريز" شكل ديگري به خود گرفته است. سيل عظيم جمعيتي كه به گاه مسابقه اين تيم فوتبال به سوي ورزشگاه جاري مي‌شود، در هيبتي كه همه‌ي علاقه مندان به فوتبال را در بهت و اعجاب فرو برده‌است، به هيچ عنوان نمي تواند دال بر يك هيجان صرف ورزشي باشد. در حقيقت "تراختور" رفته رفته فرياد مردمي شده است، كه خوش دارند تريبوني قويتر براي فرياد كردن هويت خود بيابند. تشخص هويتي به ابزاري نمادين چون فوتبال، بيانگر اين مهم است كه عرصه‌ي نمادين جهت عكس به خود گرفته است و نمود ابژه‌گوني چون فوتبال و مجموعه‌اي از عناصر تشكيل دهنده آن(از قبيل بازيكن، مربي، تاسيسات و امكانات مادي ِ ديگر و بويژه هواداران)، هرچه بيشتر به سمت سوژه شدن پيش مي روند تا اين دال نمادين، جهت مفهمومي خود را تغيير يافته ببيند. "تراختور" به راستي اين روزها، صورت نمادين وحدت قوم(ملت) آذربايجان شده است. كانون وحدت پرورده شده‌اي كه برون داد مفهومي اش، چيزي جز ميل به نمود و بازنمود هويت و هستي هويتي مردم آذربايجان نيست. كانون وحدتي كه به رغم تجميع اغيار، صورت نمادين وحدت مردمي است كه به هزار و يك رنگ و دگنك، از يكديگر محروم و مهجور مانده‌اند.

3. در چنين شرايطي است كه ورزش و به ويژه فوتبال، هرچه بيشتر سياسي شود، نه تنها ايرادي در خود نمي بيند ‌كه پاتكي است به بهره‌برداري هميشگي صاحبان قدرت و انتفاع از اين عرصه‌ي نمادين تهييج عمومي به شكلي شديدن ابزار گون و در جهت تسطيح مسير بهره‌وري سودگرايانه‌ي خود.

آذربايجان كه اينك در دال پر طنين ِ پديده اي به نام "تراختور" فرياد مي شود، هويتي است كه در چهار ماه اخير از جنبش كنوني مردم ايران دريغ داشته شده است. اميد كه اين فصل نمادين، راه به نتايج مهمي بيابد كه هم ايران و هم آذربايجان از آن منتفع شوند.

_________

نكته: تحليل چنين موضوعي به صورت تفصيلي نيازمند صرف توان و فرصت ديگري است كه اميدوارم دوستاني كه علاقه مند به اين حوزه‌اند در راستاي آن قلمي بزنند.

راهوار باران

azizi61 — Sun, 18 Oct 2009 21:16:29 GMT

با خشم هاي فرو خورده

دلي را كه ميان غنچه‌ي شكِ چشمانت ريشه داشت

رمز گشايي كردم.

تنوري بود مگر

كه ميان سخاوتش آفتاب مي‌روييد؟

راهوار باران بود مگر

كه هيچ لبي در معنايش نوميد نبود؟

صدق صبح بود مگر

كه خروسكانش آواز مي‌دادند؟

كدام سو

بر كدام شك

باران سرب در دلت آرام شد؟

اتحاد مبارزاتی؛ نه یک کلمه کمتر نه یک کلمه بیشتر

azizi61 — Mon, 03 Aug 2009 19:54:18 GMT

در پی مراسم تنفیذ حکم احمدی نژاد برای دور دهم ریاست بر حکومت اسلامی، بی تردید جنبش اجتماعی اخیر مردم ایران وارد فاز جدیدی خواهد شد. بر این اساس مطلب حاضر را به عنوان آسیب شناسی سیاسی پاره ای از فعالان ماکزیمال اپوزیسیون ارائه نموده و امیدوارم در هدفی که مطالبی از این دست دارند، توفیق نسبی حاصل کند.

***

من در اینجا به قصد دفاع از کسی نمی نویسم، که افراد خود مدافع گفتار و کردار خویشند و اعمال افراد از سویی به تصریح تاریخ و از دیگر سوی به سنگ واقعیت عیار می خورد و اعتبار می گیرد. اما آنچه به نظر من در شرایط کنونی بسیار مهم و حیاتی است و برای نیروهای شناخته شده ی اپوزیسیون که نگاه فرا ساختاری آن ها برای همه مشخص و معلوم است به شدت تجویز می شود، درک روح حرکت کنونی است که می توان عنوان "مبارزه ی گام به گام ملت" را بر آن نهاد. من به طور مشخص یک مورد از قراین کشف شده ی همین نیروهای اپوزسیون را شاهد مثال می آورم:

"میرحسین موسوی تاکید کرد: شعار کلیدی مردم در راه سبزی که برگزیده‌اند، "جمهوری اسلامی نه یک کلمه کمتر و نه یک کلمه بیشتر" است."* این خبر به سرعت موج منفی واکنش های نیروهای اپوزیسیون را برانگیخت و همه سعی در نشان دادن این واقعیت کردند که موسوی در صدد گذار از ساختار موجود نیست، چه اگر بود در پی شعار صریح مردم در 8مرداد (استقلال، آزادی، جمهوری ایرانی) چنین موضعی اتخاذ نمی کرد. این در حالی است که در این مورد دو شق مشخص همواره موجود بوده است؛

1- شق اول همان موضع متداول موسوی است که دایمن بر حرکت درون ساختاری و بعبارتی ساختاری تاکید کرده است و اتفاقن همه ی آنهایی که در این مدت از موسوی به عنوان رهبر(ولو مقطعی) این جنبش یاد کرده اند نیز،با علم به احتمال واقعی بودن تام و تمام این نگرش موسوی به حرکت موجود، همچنان اقتضای جنبش را در همراهی موسوی تعریف کرده اند. این در حالیست که در مواضعی دیگر از موسوی می توان به کدهای دیگری نیز نزدیک شد که خوش بینی هایی برای بخش هایی از جنبش ایجاد نماید، به عنوان نمونه:

" آيا ما نظامي را مي خواستيم که افرادي شبانه بريزند و خانه هاي دانشجويان و مردم را ويران و ماشين هاي آنها را تخريب کنند و بعد همه ارگان هاي موجود از وزارت اطلاعات تا بسيج بگويند اينها به ما ربطي ندارند؛ [در اینجا می توان اصطلاحن از مفهوم مخالف خوانی استفاده کرد، بعبارتی : ما نظامی را که افرادي شبانه بريزند و خانه هاي دانشجويان و مردم را ويران و ماشين هاي آنها را تخريب کنند و بعد همه ارگان هاي موجود از وزارت اطلاعات تا بسيج بگويند اينها به ما ربطي ندارند، نمی خواهیم] اينها از کجا آمده اند؟ آيا از کره مريخ آمده اند؟ وقتي قتلي رخ مي دهد، متهم هر کجا باشد آقايان آنقدر قوي هستند که ردش را بگيرند، آن وقت ده ها و صدها نفري که اين جنايت ها را مرتکب شده اند را نمي توانند شناسايي کنند؟ چه کسي اين را باور مي کند؟ آيا اين به معناي متهم کردن کل نظام به دروغگويي نيست؟... متهم مي کنند شما ساختارشکن هستيد و از ساختارشکني استفاده مي کنيد. ما مي خواهيم بگوييم ما دنبال ساختارهاي واقعي [ساختارهای واقعی می تواند نشانه ای در لفافه باشد از ساختاری غیر] برآمده از دل مردم و قانون اساسي هستيم. شما ساختارشکن هستيد."**

اینهمه باز هم بر این معیار استوار است که ما موسوی را در چارچوب همین ساختار و به جهت اهدافی که مثلن پیش از انتخابات از آن ها بعنوان گسترش شکاف درون ساختاری یاد کرده ایم، گزینه ی مناسبی برای رهبری جنبش در مقطع کنونی فرض نموده ایم که انصافن تاکنون چهره ی مورد قبول و ستایشی در همان چارچوب توقعات از خود بروز داده است و بی گمان هر لحظه ای که ملت از وی بگذرد نیز جایگاه شایسته ی وی در ذهن تاریخ حفظ خواهد شد.

2- حتا اگر به احتمال بسیار بسیار ضعیف، موسوی گذار از ساختاری که در آن واقعیاتی همچون سرکوب مردم و بی اعتباری رای آن ها محصول اقامه ی ولایت منفرد فقیهی مطلق العنان تلقی شود، را در نظر داشته باشد، فضای امنیتی کنونی ایجاب می کند که قدری محتاط تر با اساس ساختار موجود در تعارض قرار گیرد. باز هم تاکید می کنم که این شق البته در اصل موضوع دچار تردید ماهوی است، چه امثال موسوی، خاتمی، کروبی و دیگران همچنان معتقدند که اگر قانون اساسی موجود درست اجرا شود مشکلاتی از این دست بوجود نمی آید، حال آنکه بر همه معلوم است ایرادات اصلی متوجه خود قانون اساسی جمهوری اسلامی است.

این دو مورد را وقتی در کنار یک ویژگی بی نظیر جنبش کنونی ببینیم که خروش ملت رهبری را در خود استحاله کرده است و حتا چهره های معمولن محافظه کاری چون محمد خاتمی را تا حد اتخاذ مواضع صریحی کشانده است، ضرورت مندرج در عنوان مطلب را بیش از پیش مورد تاکید قرار می دهد. نکته دیگر اینکه، حتا اگر موسوی به تکرار، گذر از ساختار را نفی کند، با توجه به امکان ذهنی، رسانه ای و حمایتی که در شرایط کنونی معطوف به وی قرار دارد و پایداری دور از انتظار وی در برابر سرکوب ها و خطرات ناشی از آن، همچنان اقتضای جنبش بر محوریت وی قرار می گیرد. مگر نه این است که در این جنبش حق طلبانه، آزادیخواهانه و دموکراتیک، اجماع حداکثر گروه های مختلف را حول چند هدف گفته شده شاهد بوده ایم و این گروه ها به رغم اختلافات عمده و عمیق سیاسی و ایدئولوژیک به اقتضای شرایط گرد هم آمده اند؟ و مگر کسی می تواند مدعی شود که همه ی حاضرین در این جنبش اشتراکات حداکثری ِ عقیدتی و سیاسی دارند؟ پس این حق را برای موسوی نیز قایل شویم که به عنوان یک شهروند عضو این جنبش که به تصریح خود وی "بدنبال مردم می دو"د، نظر خود را نیز بیان کند. خاصه اینکه موسوی حول یک شعار بحث می کند و ما حول یک تاکتیک، که همان وحدت مبارزاتی در جنبش است.بنابراین ایراداتی از این دست، در کنار ایراد و اشکال به شعارهای سمبولیک ِ مذهبی قرار می گیرد که عرصه ی نمادین مبارزه ی کنونی را درک نکرده و حسین و میرحسین را بر مفاهیم تاریخی نقش بسته در ذهن ما ارجاع می دهند، فارغ از اینکه مبارزه ی کنونی در کنار دیگر ِ اشکال جدید و مدرن خود(همچون استفاده ِ موثر و گسترده از شبکه های مجازی)، بهره گیری از زبان و اشکال نمادین و استعاره های تفاهمی – ارتباطی را به بهترین وجهی اختیار کرده است.

مخلص کلام اینکه، همچنان اقتضای جنبش کنونی بر محوریت امثال موسوی، کروبی و خاتمی قرار دارد. بویژه اینکه در سخنرانی امروز(12 مردادماه) آیت الله خامنه ای طی مراسم تنفیذ، همین چهره ها بودند که به تعبیر شخص رهبر جمهوری اسلامی، "خواصی" لقب گرفتند که از سوی نظام نمره ی مردودی دریافت کرده اند. در این میان و از آنجایی که خود مردم تاکنون مسیر حرکت را به همراه شعارهای جنبش مشخص کرده اند، ایرادی متوجه تظاهر کنندگان و فعالین داخلی نیست اگر حتا شعارهای خود را فراتر از گفتمان رهبران مقطع کنونی جنبش قرار دهند، چه از اقتضائات دیگر این جنبش از ابتدا، یکی نیز این مهم بوده است که مردم همواره یک گام از رهبران خود جلوتر حرکت کرده اند. بنابراین تا آنجا که ممکن است، شعارهایی ایجابی که متوجه اهداف اساسی مردم است، همچون " جمهوری ایرانی" که قرائتی سکولار از جمهوریت را دال کرده است، باید در متن مردم جاری باشد، اما شکل عملیاتی حرکت در راستای خطوط عمده ای باشد که امثال موسوی تعیین می کنند، چه آنچه تاکنون از سوی وی و دیگر ِ رهبران مقطع کنونی صورت بسته است، حکایت از تدبیر و پختگی ستودنی ایشان دارد.

اشارات

______________

*. http://www.ghalamnews.ir/news-21248.aspx

**. http://www.noandish.com/com.php?id=30213

دوشنبه: 12 مرداد 88

منبع: http://azizi61.blogfa.com

گمراهی پتراس و کج راهی دیگران

azizi61 — Mon, 27 Jul 2009 18:19:16 GMT

اشاره:

چندی پیش، خسرو صادقی در مطلب بسیار مهمی که حکایت از نارضایتی بخش هایی از چپ داخل ایران نسبت به مواضع نسنجیده و ناآگاهانه ی بخش هایی از اندیشمندان چپ جهانی پیرامون وقایع اخیر ایران بود را منتشر نمود* که خوش بختانه به همت پاره ای از دوستان ترجمه و در نشریات انگیسی زبانی چون Payvand و Countercurrents انعکاس یافت .

این مطلب پیرامون همان نوشتار ارائه می شود که امیدوارم حاوی نکات تازه ای نیز باشد:

گمراهی پتراس و کج راهی دیگران

نوشتار پیش روی را با نقل قولی از "مارکس" آغاز نموده ام که اگر آن را به جمله ای دیگر از وی منضم کنیم، بیشتر به بحث ما کمک خواهد نمود، آنجایی که در تز دهم فویرباخ می نویسد،"دیدگاه ماتریالیسم قدیمی، جامعه مدنی است و دیدگاه ماتریالیسم جدید، جامعه ی انسانی است."

این هر دو نقل قول از مارکس از آن حیث جهت این مطلب انتخاب شده اند، که به خوبی بر آرمان مارکس پیرامون ترقی و اعتلای بشر و احتزاز پرچم انسانیت، مقدم بر هر هدف سیاسی یا ایدئولوژیک تاکید می کند. در حقیقت آنچه نقش مارکس را برای کسی چون من برجسته تر از هر اندیشمند بزرگی جلوه گر می کند، همین خصلت های انسان گرایانه ی واقعی در آثار و اندیشه های وی بوده است.

هم از این روست که معتقدم حتا اگر بسیاری از فاکت ها و تحلیل های مارکس در گذر زمان و تغییر زمینه های تحلیل رنگ ببازد، تجلیات انسان گرایانه ی وی در هر اندیشه ی ترقی خواهی چه حال و چه آینده رسوب خواهد کردو تاثیر خواهد گذاشت. از طرفی نیز، سیر زندگی شخصی و حیات فکری وی نیز موید این مطلب است که رشد و تکامل بشر، مهمترین دغدغه و خواست او بوده است، چنانچه در مانیفست کمونیست، بصورتی مدح گونه، ترجیح بورژوازی را بر دیگر دوران های بشر از آن جهت اعلام می کند، که همین ساخت نابرابر، سبب برداشتن گام های مهم و درخشانی در تکامل ترقی گون بشر به سمت آینده شده است. همین رویکرد نیز مارکس را از مذهب گرایی و دگماتیسم استاتیک و مکانیکی دور می کرد، تا هر کنش جدید و رو به بهبودی را ولو آنکه وفق الگوهای ذهنی و فکری وی نبوده باشد، بستاید و در تحلیل های خود، بر جای شایسته بنشاند.

آنچه باعث شده است، این مطلب را با چنین مقدمه ای آغاز کنم، مشخصن دور شدن و منحرف شدن برخی داعیه داران اندیشه ی چپ در ایران از این افق واقعی چپ بوده است که در این برهه ی حساس از تاریخ سرزمین ما، با ادعای نمایندگی چپ ایران، موجبات بدنام کردن و بلکه حیثیت زدایی از اندیشه و رویکرد بزرگ و انسانی چپ در ایران را در میان پی گیران اخبار و تحلیل های سیاسی این دیار رقم زده اند.

پر واضح است که این بخش از چپ ایران و همفکرانشان، به واسطه ی سال ها تلاش و پایداری در ترجمه و توزیع آثار و اندیشه های چپ، سهم به سزا و قابل تقدیری در اشاعه و گسترش این رویکرد اجتماعی در میان نسل های مختلف داشته اند و شناخت ایشان از اصول و عقاید چپ و مارکسیسم نمی تواند مورد تردید واقع شود، اما اینهمه نمی تواند مجال نقد صریح از تحلیل های خارج از تکثیر آثار کلاسیک ایشان، که متوجه شرایط و احوالات اطرافشان است را از نظر دور کند.

نگارنده به هیچ عنوان برآن نیست تا تحلیل ها و گرایش طیف مورد اشاره در مورد عدم ورود به عرصه ی انتخابات و مشارکت در آنچه ایشان نمایشی بیش نمی دانسته اند و در عدم سلامت آن انتخابات، اکثریت گسترده ی مردمی که مشارکت جسته اند نیز چه پیش و چه پس از انتخابات با ایشان متفق القول بوده اند، را به چالش بکشد، بلکه نقطه ی تاسف بار حضور امثال این محفل مورد اشاره، تحلیل های پس از انتخابات و قلب نمایی واقعیت حضور مردم تا حدی که نزدیک به حلقه ی کیهان و شریعتمداری می نمود از سویی و گسترش کج اندیشی خود تا حد منابع اطلاعاتی اندیشمندانی از چپ جهانی چون آقای "پِتراس" از دیگر سوی بوده است.

بحث نمایندگی اعماق جامعه از سوی احمدی نژاد، نادیده انگاشتن تمایلات واقعی جنبش اجتماعی اخیر ایران و نسبت دادن انقلاب رنگی و وابستگی به بیگانه به جنبش اخیر و تردید در بروز تقلب انتخاباتی مهمترین قلب نمایی های این گروه از فعالین چپ در برهه ی حساس کنونی بوده است که ایشان را تاحد تنزیه گرانِ اصحاب کودتای انتخاباتی و اسباب سرکوب و کشتار جوانان و هم هم میهنان بی گناه تنزل داده است. اگر چه ممکن است تحلیل مخفی و ابراز نشده ی این بخش از چپ، نقش احمدی نژاد در پولاریزه کردن هر چه بیشتر جامعه و در نتیجه زمینه سازی انقلابی اجتماعی بوده باشد که در زیر حجاب این قلب نمایی های ایمن ساز پنهان شده باشد که باز هم از یک تحلیل بسنده بدور است، اما کیست که قدری به واقعیت فلاکت بار امروزین جامعه ی ایران اشراف داشته باشد و درغلتیدن هر روزه ی بخش های گسترده ای از جامعه در فقر و سرکوب همه روزه و روز افزون اجتماعی – سیاسی را در این سرزمین ببیند و باز بر سباق مرسوم و تحلیل های کج اندیشانه ی سابق، دست بیگانه(مثلن امپریالیسم) را در این موج حق خواهی ملت ایران ترسیم کند.

براستی، حتا اگر جنبش اخیر مورد حمایت کشورهای خارجی نیز قرار داشت باشد (که مآل اندیشی تجاری بسیاری از کشورهای تاثیرگذار غربی و عدم اقدام عملی در راستای حمایت از این جنبش، عملن چنین گزاره ای را منتفی کرده است) کدامیک به جامعه ی انسانی مورد اشاره ی مارکس بعنوان پیشتاز اندیشه های انسانی چپ نزدیک تر است:

سرکوب خونبار مردم توسط دولت و به دست بخش هایی کوچک از هم میهنانشان(که به هزار و یک صورت از تتمیع های ایدئولوژیک،مالی یا شغلی از هویت خودبیگانه شده اند) یا اعتراضات مسالمت آمیز و مدنی مردم ایران در چند هفته ی اخیر؟

و براستی آیا ثبات وضع سیاسی موجود، منافعی از دول امپریالیستی به زعم ایشان خواهد کاست یا ابزار شدن وضعیت فعلی در جهت تحریک منطقه علیه یک خطر بالقوه خواهد توانست پاره ای منافع میان مدت و یا دراز مدت را بر منفعت های همان دول بیفزاید؟

باری به نظر می رسد، تحلیل های نابجا،نادرست و گمراهانه ی امثال آقای " پتراس" که به حق مورد سوال و شگفتی چپ های بی شماری قرار گرفته است که در متن مردم و همراه با آنها به مبارزه ایستاده اند، بیش از آنکه ناشی از تحلیل واقعی و استفاده از منابع مستقیم و دست اول باشد، ناشی از بهره گیری از تحلیل های کج اندیشانه ی همفکرانی است که قلب نمایی خود را به عنوان اطلاعات و تحلیل های واقعی از اوضاع ایران در اختیار امثال پتراس و دیگران قرار می دهند.

بعبارتی صریح تر، گمراهی امثال آقای پتراس و دیگران از کج راهی تولیت داران خودخوانده ی، چپ در ایران ناشی شده است و بر همه ی نیروهای دیگراندیش چپ لازم است که در برابر این کج روی های خودخواهانه موضع صریح اتخاذ نمایند.

"ای کاش می توانستم

یک لحظه می توانستم

ای کاش

بر شانه های خود بنشانم

این خلق بی شمار را

گرد حباب خاک بگردانم

تا با دو چشم خویش ببینند

که خورشید شان کجاست

تا باورم کنند.

ای کاش

می توانستم

"الف.بامداد"

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پیوست :

*. http://www.koukh.blogfa.com/post-466.aspx

جنبشی که تاریخ را کوتاهتر کرد

azizi61 — Sat, 18 Jul 2009 13:33:18 GMT

"عصمت به آینه مفروش

که فاجران نیازمندترانند" (بامداد)

بی تردید ضعف و انحطاط نیروهای مدعی رهبری اپوزیسیون مهمترین دغدغه ای بود که کنش عمومی در جامعه ی ما را به محاق تعطیل و تاخیر می برد. بویژه آنکه باور تاریخی در میان مردم ما اتفاق نظر بر شکل عمودی حرکت های معطوف به تغییر را تمکین می کرد. از دیگر سوی، تحلیل ما در پیش از انتخابات بر این مدار استوار بود که به چالش کشیدن ساختار از بیرون که رویکرد تاریخی نیروهای اپوزیسیون بوده است، دیگر وافی به مقصود نیست. فرماسیون اقتصادی که موثرترین عامل تحلیل شرایط اجتماعی و سیاسی هر رژیم مستقری است، در جامعه ی ما به سبب ویژگی های به غایت مهم ساخت ایدئولوژیک دولت، نمی توانست برهه ی کنونی را به اندازه ی چالش درون ساختاری ایدئولوژی مستقر دستخوش تلاطم و آسیب پذیری کند. بر این اساس بود که به نظر می رسید تحمیل خواست هایی ولو حداقلی بر نیروهایی از درون ساختار که با پاره ای از موازین تثبیت شده قدرت و ساز و برگ های آن در تقابل باشد، می توانست منجر به گشایش های بعدی شود. اگرچه همچنان معتقدیم در صورت پیروزی یکی از کاندیداهای اصلاح طلب، باز هم می توانستیم بر چنان پتانسیلی امید ببندیم، اما امروز برای کمتر کسی تردیدی در این واقعیت وجود دارد که اتفاقات اخیر ِ پس از شبه کودتای انتخاباتی، بسیار مهم تر و تاثیرگذارتر از تحقق چنان شرایطی در حیات اجتماعی ما صورت بست. این شرایط رخدادهای درون سامان سیاسی را به خوبی و هرچه قویتر با تحلیل های ما همراه کرد. گسترش هرچه بیشتر تضاد نیروهای درون ساختار و همراهی تاکنون این نیروهای معترض از درون ساختار با توده های میلیونی مردم، دستاوردی است که از طرق دیگر غیر از سهیم شدن در آنچه انتخابات همیشه مسئله دار جمهوری اسلامی می نامیم، بدست نمی آمد.

در حقیقت وجه ممتازی که جمهوری اسلامی استقرار خود را بر آن بنا نهاده بود و همین وجه، سبب تمایز آن از دیگر ساخت های همسانش از حیث روش های مبارزه ی نیروهای مخالف می شده است، وجه ایدئولوژیکی است که با حداقل تلاشی توانسته بود بخش های قابل توجهی از مردم سنتی و مذهبی را بدان پیوند بزند. همین ویژگی، این امکان را به قدرت می داد تا در مواقعی چون وضعیت کنونی، با شکل دهی ذهن عمومی به سمت خواست های خود، از هزینه های گسترده تر برای ساختار جلوگیری کند. این مشخصه چنان موثر افتاده بود، که آسیب پذیری سامان سیاسی موجود را به حداقل می رساند. بنابراین تنها راه نفوذ و ایجاد آسیب پذیری در اینچنین شرایطی، همت گماردن بر ایجاد شکاف در همین پتانسل رژیم موجود بود. این مسئله در شرایط کنونی از دو جهت تامین شد:

1- اجماع نیروهای درون ساختار بر جایگاه ولی فقیه بعنوان فصل الخطاب نظام، با نقدهای شدیدی که از درون نیروهای وفادار به جمهوری اسلامی نسبت به این نهاد صورت گرفت، آن وجاهت ِ قدسی که بر این آفت کنش پذیری ساخت موجود تنیده شده بود را نزد وفاداران آن درید، و خود به خود آن نقطه ی همگرایی قوی را از اجماع انداخت.

2- جایگاه مرجعیت به واسطه ی سکوت و یا بی تفاوتی ایشان نسبت به بخش های گسترده ای از جامعه که به شدت سرکوب می شدند، باور به این مهم که نهاد دین در قدرت مآل اندیش می شود را تقویت و تثبیت کرد.

این هر دو، چه شکاف در اجماع نیروهای وفادار به نظام جمهوری اسلامی، و چه خلل و تردید در پایه ی ایدئولوژیک آن در میان بخش هایی از مردم که همچنان پایبندی هایی از خود نشان می دادند، مهمترین دستاوردهای جنبش کنونی تا این لحظه و در این زمینه بوده است.

جهت دیگری که در جنبش کنونی قابل توجه است، تغییر نوع نگاه به رهبری اعتراضات و خواست های اجتماعی بود که در ابتدای مطلب با ذکر این نکته که به واسطه ی ناکارآمدی نیروهای اپوزیسیون از سویی و وجود نگاه به شکل عمودی هدایت مردم از دیگر سو، ملت را به محاق تاخیر یا تعطیل اعتراضات سوق داده بود، بدان اشاره شد. بر این اساس، خیزش اخیر در اولین قدم چنان باوری نسبت به شکل حرکت و هدایت جامعه را متزلزل کرد تا راه را باز و قدم ها را محکمتر در مسیری قرار دهد که شکل کلاسیک جنبش های عمومی را به چالش کشیده، در اولین قدم نیاز تاریخی به رهبری کاریزماتیک را از حافظه ی خود بزداید. رهبری اسطوره گونی که انحراف احتمالی هر حرکتی را به وجود خود و نه خیل هواداران و همراهانش گره می زد. چنان که می بینیم جنبش کنونی عاری از رهبری منفرد و بیشتر درگیر کاریزمای اهدافی چون احیای رای،تامین حقوق، تحقق آزادی و استقرار دموکراسی شده است. حتا در عین اینکه مهمترین کاندیدای معترض انتخاباتی – میرحسین موسوی – همچنان محور خواست های مردم است، مردم نه تنها خود راهبر وی بوده اند(که به تصریح خود موسوی نیز رسیده است) بلکه محوریت و نه رهبری وی را نیز قبل از اینکه شعارهای نمادینی در حمایت از وی سر دهند، با این گزاره مشروط کردند که "موسوی، موسوی، سکوت کنی خائنی". بعبارتی راهبر اساسی مردم در این فرصت تاریخی، خواست های اصیل و تاریخی ایشان است که هرکسی را با هر ویژگی در صورت پایبندی بدان ها می پذیرند، و به اقتضای ظرف افراد بر روی آنها متمرکز می شوند. این نکته را وقتی در کنار موج حق خواهی مردم که از ویژگی های اصلی دوران جدید است می گذاریم، نگاهمان به آینده امیدوارانه تر و خوش بینانه تر باز می شود. این مهم جز با مشارکت در چنان انتخاباتی و متعاقب آن پیگیری رای خود قابل تحقق نبود و امروز می بینیم همه ی این نتایج در کنار دیگر دستاوردهای این جنبش بیش از پیش نیروهای خواهان مشارکت در انتخابات را در گفته ی خویش راسخ تر می کند. امید که کوشش اخیر مردم ایران با اصرار و ایستادگی ایشان، به سرانجام های مورد نظر نزدیک و نزدیک تر شود.

یاسر عزیزی

شنبه: 27 تیر 88

منبع: http://azizi61.blogfa.com

غباری که تاریخ را به جغرافیا گره زده است

azizi61 — Tue, 07 Jul 2009 11:36:18 GMT

"این چه رازیست که هر بار بهار

با عزای دل ما می آید؟"(سایه(

۱- غباری دامن گستر از هر سو هجوم آورده است. فلاکت غبارین به کودتایی شرمگین، رسالت هوا را ساقط کرده است. چه ناجوانمردانه این هوا،دل را به سوسوی مهر و ماه در پس پندار واقع شده دل خوش می کند و دلتنگ حضور "امید"ی که نمی دانم در کدام فصل ِ سال سی و چند پس از کودتا؛ از کدام جغرافیا می سرود: "غبارآلوده مهر و ماه". تردید اما ندارم، آن قلب واقع در دل کلام، هرگز برای او اینچنین در هم آغوشی صورت و مفهوم رخ نمون نکرده بود، تا تن تناور حقیقت در هاله ی غبارین گرد و شن، فتح شومی را فریاد کرده باشد.

روزگار غریبی است. بازی، نمازگزار ِ هر چه بی شرمی است. بی اختیار دل را به دست شعر "سایه" می دهی تا پرده را لطافت تلخی بیاراید:

"ارغوان شاخه همخونِ جدا مانده ی من

آسمان تو چه رنگ است امروز؟

آفتابی ست هوا؟

یا گرفته است هنوز ؟

من در این گوشه که از دنیا بیرون است

آسمانی به سرم نیست

از بهاران خبرم نیست

آنچه می بینم دیوار است

آه این سخت سیاه

آنچنان نزدیک است

که چو بر می کشم از سینه نفس

نفسم را بر می گرداند

ره چنان بسته که پرواز نگه

در همین یک قدمی می ماند .

کورسویی ز چراغی رنجور

قصه پرداز شب ظلمانی ست

نفسم می گیرد

که هوا هم اینجا زندانی ست"

هیچ اما نمی دانی، که پای سفرت نیست تا بدانی "آسمان هرکجا آیا همین رنگ است؟" واقعیتی در این میانه ی تنگ غبارآلود، هستی ما را به تعریف نشسته است. واقعیت می گوید: سنگ ها را بسته اند و سگ ها را گشوده اند، هاری از در و دیوار ِ این دیار می بارد و گزمه ها در کارند،بی آنکه شرف را به درگاهشان راهی باشد. چراغ های معرفت اما از قاب انجماد بیرون زده اند. در این همه ناخجستگی امیدی هست؟

***

"آنچه می خواهم نمی بینم

وآنچه می بینم نمی خواهم "(م.سرشک)

۲- خبرها می گویند: برج میلاد، نماد بلند تهران جمهوری اسلامی نیز در غبار غریب این روزهای جغرافیای ما فرورفته است. سرنوشتی که بی شک پس از برج فاخر اما ناقوی پنجه تر ِ آزادی بدان دچار شده است. سرگذشت و سرنوشت این روزهای تاریخ ما در همین گزاره با جغرافیایمان به هم گره می خورد. غباری که پای در پایمال کردن روزنه های تنفس یک سرزمین، سرمستی بی رقیب اش را به سور نشسته است، دیری نخواهد پایید که پای وران اینهمه جور را در خود فرو خواهد برد تا هتک آزادی پیش انداز ِ محو هتاکان رسوا باشد.

آنان که سری در هوا و دستی در قضا دارند، بارانی را بر این غبار بی شگون تجویز و طلب می کنند، تا تفریق انطباق تاریخ و جغرافیا را صورت بیابند و ما مانده ایم چگونه غبار بی شگون تاریخ را از حیثیت مان، به باران بزمی همه گیر برگیریم.

***

۳- ساعت به ۶ بامداد حوالتت می دهد و شب پیمایی ِ تکراری ات را به عزت پک های سیگار مهر می کنی تا هوای غبارآلود و ریه های دوداندودت را در این ناگواری دلنشین میهمان کرده باشی.

انگار همه چیز برایت معنا می زاید وقتی از فراز تراس خانه ای که به خیابان ۳۰متری گشاده است، کارگری ۱۶ ساله را می بینی که با چشمانی خواب و به معیار عادت هر روز، هول جدول کنار خیابان را از گام هایش زدوده است و تکرار هر روز را توشه ی ماندگاری ِ رنج بی تمامش کرده است. باشد که ما به عادت تکرار تاریخ، بهت امروز را به ماندگاری شومی تمکین نکنیم.

انتخابات؛ راه حل مشکلات جامعه بی الگو

azizi61 — Mon, 11 May 2009 20:57:18 GMT

منبع: http://azizi61.blogfa.com

انقلاب 57، بی تردید نمونه ای بارز از یک کنش عمده در موضع انقلاب سیاسی بود که تنها و تنها محمول هدفی سلبی و ناپرورده می نمود. این مدعا از این جهت مطرح می شود که در نتیجه ی طغیان توده های شهری و فعالین گونه گون سیاسی – اجتماعی علیه نظام پهلوی، بواسطه ی سوالات بیشماری که آن سامان سیاسی در زیر آن قرار داشت، صورت سلبی انقلاب از دل واقعیاتی که از یک سو مضمحل شدن استقلال سیاسی دولت مرکزی تنه می زد و از دیگر سوی، عوارض متداول ساختارهای استبدادی و دیکتاتوری بر استعداد آن می افزود، طراحی می شد. عمده ی قوت همه ی نیروهای موثر سیاسی در بروز آن رویداد تاریخی، در متمرکز بودن آنها بر الگوی انقلابی با تکیه گاه های مختلف ایدئولوژیک بود، چندانکه حنجره های انقلابیون ماتریالیست و سکولار را برای برآمده " الله اکبر" در راستای وحدت عمل انقلابی آماده می کرد. اگرچه بسیاری را بر این عقیده است که چنان وحدت تاکتیکی وسیع، منجر به تصفیه های گسترده ی پس از انقلاب شد، چنان که تنها یکی از بسیار گرایشات متداخل در انقلاب بر جایگاه نظم جدید مستقر شد، اما اراده ی کلام در عین قدرت ِ چنان عقیده ای تضعیف نمی شود، هنگامی که الگوی تام سلبی – انقلابی همچنان برجسته و رخ نمون است. درست از فردای پیروزی انقلاب بود که عارضه ی عام انقلاب سر برآورد تا پتانسیل روانشناسی اجتماعی به نفع هژمونی کاریزماتیک آزاد شود و ایجاب پساانقلابی نسخه ی قاطبه ی نیروها و گروه های انقلابی را در هم پیچد. ضعف وحدت تاکتیکی در عمل گروه های غیر ِ همساز، جز در راستای تحقق دموکراسی، از همین نقطه آشکار می شود.

از 30 خرداد سال 60 و نزدیک به یکسال پس از شروع جنگی که از یک سو پایه های حاکمیت سرزمینی را متزلزل کرده بود و از دیگر سوی پایه های قدرت مرکزی را تحکیم می کرد، تا همه ی سال های پس از جنگ و تا کنون، جمهوری اسلامی بر یک سمند بیش از همه سوار بوده است که همانا سمند یکه تازی در عرصه ی ذهن عمومی بوده است. هنگام که هیچ آلترناتیو قدرتمندی، بل که هیچ آلترناتیو واقعی که نسبتی با موضوع عمل اجتماعی در ایران داشته باشد را در کنار و برابر خود ندیده است. این مهم وقتی از نگاه عمودی چشم بپوشیم و قاعده ی هرم قدرت را بمثابه واقعیت اجتماعی ببینیم، تنها در یک وصف قابل بیان است؛ "جامعه ی بی الگو"

جامعه ای که رنج فقر و محرومیتش در کسادی بازار و اقتصادش بیش است و در رونق آن بیش تر، جامعه ای که دست یازی به حوزه های فردی اش هر روز و همه روز فزونی می یابد، جامعه ای که سفره های نفتی اش را با کوکو سیب زمینی عوض می کند، جامعه ای که گسترده ترین آمار اعتیاد و روبه رشدترین آمار طلاق و بیشمار جنحه و جنایت را در صفحه ی حوادث حیات خود ثبت شده می بیند و در عین حال امیدش را به بازی قدرت از بالا – به انتخابات – گره می زند، بی تردید جامعه ایست "بی الگو" و در این میان وهن آمیزتر از چنین اوضاعی، نسخه پیچی گروه هایی است که غالبن ورای مرزها و ندرتن در میان همین مردم، از ناسالم بودن انتخابات و غیرِ واقعی بودن دموکراسی و حقانیت تحریم و بی نتیجه بودن مشارکت مردمی سخن می گویند، وهیچ به خود زحمت نمی دهند تا بی اعتنایی جامعه را به واقعیت خود این گروه ها و فعالین مورد سوال قرار دهند و چرایی بی الگو بودن جامعه را!

باری! تا روزگار ما بر این مدار می چرخد، انتخابات تنها راه حل مشکلات جامعه ایست که جز نظم موجود، هیچ الگوی بهینی نمی یابد و لاجرم دل به همین بازی و مردم سالاری!! گره می زند تا شاید فرجی و جمعه ای و نیمه ی دیگری از خرداد!

این گوشه ی تصویر، از قاب عینک جامعه ای بود که به زعم نگارنده فاقد الگو و ناگزیر از وضع موجود است. حال و از نگاهی دیگر، از دید یک منتقد وضع موجود که البته انتخابات و حقانیت طرفین آن را در کنار ستم ملی حاکم، همه را می بیند، اما این پرسش را نیز مقابل خود می بیند که در برابر دعوت 30 ساله به تحریم، چه حرف تازه ای و گشایشی و چه نتیجه ای از دعوت گران ِ گران ادعای ما صادر شده است؟ بل که در کنار دعوت به تحریم، چه بدیلی مد نظر ِ واقع بین! ایشان قرار دارد که در ترازوی 30ساله ی ما، سنگین تر از نتایج – ولو توام با ناکامی هایی – باشد که مشارکت گسترده ی اجتماعی خرداد 76 رقم زد. مشارکتی که بواسطه ی گستردگی آن، خواب کودتا(در اینجا کودتا نه بر مفهوم مرسوم آن دال شده است، بل که به معیار واقعیت ِ پشت صحنه ی انتخابات 84 صورت بسته است)در آرای مردم را از سر حیران عاملان انتخابات پراند و دورانی را به تاریخ اخیر تحمیل کرد که در عین نقدهای جدی بر معتمدین ِ آن همه رای، بسیار درخشان تر از فضایی بود که پس از تحریم 84 شاهد آن بوده ایم. برای تصدیق این مدعا صرف آمار و تنوع کتب چاپ شده در حوزه فرهنگ و اندیشه ی سال های منسوب به اصلاحات را به یاری می گیرم به مطلوب توسعه ی منابع انسانی در نتیجه ی گسترش سطح فرهنگ عمومی.

کوتاه سخن آنکه در تغییر وضع موجود که به قرینه ی واقعیات، نه تنها بطئی و کند، که طاقت فرسا و سخت نیز می نماید، ما نیز چندان بی شباهت به جامعه ی بی الگو نخواهیم بود و بهتر آن است که ترجیح خود را کمی تغییر دهیم.

به بهانه‌ي هر روز مرگي و هنوز سكوت

azizi61 — Mon, 30 Mar 2009 12:21:18 GMT

اينجا شايد زندان؛

"قلب سالم را زالو تجويز مي‌كنند

تا سرخوش و دلشاد

همچون قناري مستي

به شيرين‌ترين ترانه‌ي جانت نغمه سر دهي

تا آستان مرگ.

كه ميداني،امنيت بلال شيرين دانه‌ايست

كه در قفس به نسيم مي‌رسد.

تا استوار پاسدارخانه

برگ امان در كفت نهد

وقوطي مسكن‌ها را در جيب روپوشت.

يكي صبح،يكي شب

با عشق"*

باري اما؛

"شب ِ خسته از پناه شمشادها مي‌گذرد

و در آشپزخانه هم اكنون

دستيار جراح

براي صبحانه‌ي سرپزشك

شاعري گردن كش را عريان مي كند".

تا شايد ضحاك را بدين خجستگي كامشاد كند.

صدايي هول انگيز از تكيه اي:

"كسي را اعتراضي هست؟"

كسي اما نيست تا اعتراضى!

سكوتي،.....لحظه‌اي...... وآنسوي‌تر؛

"در نعش‌كشي كه به گورستان مي‌رود

مردگان رسمي هنوز

تقلايي دارند

و نبض‌ها و زبان‌ها را هنوز از تب ِخشم

تقلايي هست."

و مي دانم اما:

"يوغ ورزا بر گردنمان نهادند

گاوآهن بر ما بستند

بر گرده‌هامان نشستند"

هم از اين؛

"عريان بر ميز عمل چار بندم

بايد نعره‌اي بركشم

شرف كيهانم آخر"

و "طليعه‌ي آفتاب" شايد!

آري؛"تقدير بهانه‌ي تسليم كم‌همتان است"

چندان كه سود بي حاصليست زندگي،هنگام كه بر چنين مردني قمارش كرده باشي.

اينجا منم بر آستانِ در ايستاده،با مردمي كه همه مي دانند:

"يوغ ورزا بر گردنمان نهاده‌اند

گاوآهن بر ما بسته‌اند

بر گرده‌هامان نشسته‌اند

و گورستاني چندان بي‌مرز شيار كرده‌اند

كه بازماندگان را هنوز از چشم

خون‌آبه روان است".

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*.همه‌ي شعرهاي مشخص شده از دفتر"مدايح بي صله‌ي" زنده ياد (احمد شاملو)ست.